SRT_5311 OK-min

13.01.2017.

O Kikindi…

Na severu Banata nalazi se Kikinda, mesto koje je udaljeno oko 140 km od većih centara u Srbiji. Ona je administrativni centar, središte ekonomskog i društvenog života ovog dela Vojvodine. Grad se nalazi na veoma dobroj geostrateškoj poziciji na 7,5 km od granice sa Rumunijom i 60 km od mađarske granice i predstavlja najveći pogranični grad duž čitave srpsko-rumunske granice. Opštinu čini grad Kikinda i 9 naseljenih mesta.

Poreklo imena grada se dovodi u vezu sa mađarskim nazivom za biljke kokeny, mada se prvi put pojedini nazivi grada pominju u 15. veku kao Nagy Kekend i Ečekida – nazivi za grupu manjih naselja (Ilijašev 2001: 14). Današnji naziv Kikinde prvi put se pojavljuje 1718. godine – Gross Kikinda – kao naziv za označavanje pustare (Milleker 1928).

Socio-demografska struktura pokazuje da ova opština učestvuje sa oko 40% u ukupnoj populaciji Severnobanatskog okruga. Prema etničkoj strukturi, u opštini živi oko 75% Srba, 12% Mađara, dok 13% čine ostale nacionalne pripadnosti (Mikić 2014: 77).

Ranije je ovde živelo znatno više nemačkog stanovništva, jer je Austrija u 18. i 19. veku planski sprovodila kolonizaciju Banata. Posle Prvog, a posebno posle Drugog svetskog rata nemačko stanovništvo je masovno emigriralo u Austriju, Nemačku i neke druge zemlje, dok se na ove prostore naselilo stanovništvo iz dinarskih i drugih krajeva nekadašnje Jugoslavije. Mešanjem različitog stanovništva dolazilo je do ujednačavanja, u nekim segmentima, duhovne i materijalne kulture naroda ovog kraja (Milosavljević 1976: 85).

Stanovništvo Kikinde je poznato po tome da posebno ceni i ističe vrednosti svoje lokalne sredine. Ovakav model ponašanja je karakterističan za veći deo Vojvodine. Istorijska autonomija i isticanje posebnosti kraja, kako u geografskom i istorijskom, tako i u privrednom smislu stvorili su kod stanovnika u svim generacijama jak osećaj lokal patriotizma. Kikinđani su ponosni na svoj grad i sve ono što je Kikinda nekada bila i danas jeste (Radonjić-Živkov, Dimitrijević 2014: 274).

Svaka oblast, grad i mesto imaju nešto tipično i prepoznatljivo po čemu se razlikuju i što ih čini specifičnim u odnosu na druge. Kikinđani znaju da prepoznaju i neguju svoje tradicionalne vrednosti. Kikinda između ostalog ima Suvaču – nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja za Srbiju, staru gradsku celinu sa nekoliko značajnih kulturnih dobara kao što su crkva Svetog Nikole, zgrada Kurije, zgrada opštine. U Kikindi se održava daleko poznata manifestacija „Dani ludaje“. Najviše sova ušara provede zimu baš u Kikindi. U Kikindi živi i radi značajan broj preduzetnika koji čuvaju i unapređuju raznolikost kulturnih izraza ovog kraja, kulturno-umetnička društva koja neguju tradicionalne pesme i igre Banata i žene koje promovišu banatsku tradicionalnu gastronomiju.

Foto: Vlada Sretenović

Izvori:
Milleker, F. (1928) Istorija grada Kikinda, 1842–1918. Vršac: Banatska štamparija
Milosavljević, M. (1976) Razvoj grnčarskog zanata i izrada glinenog posuđa na području severnog Banata, GEM 39-40, Beograd: Etnografski muzej
Mikić, H. red. (2014) Biznis plan za rehabilitacijunepokretnih kulturnih dobara, Beograd: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture Beograd
Radonjić Živkov, E., Dimitrijević, Lj. (2014) Suvača u Kikindi – Antropološka analiza kulturnih vrednosti, Saopštenja br. XLVI-2014, Beograd: Republički zavod za zaštitu spomenika kulture Beograd